Na podstawie art. 3 ust. 2 dekretu z dnia 10 listopada 1954 r. o przejeciu przez zwiazki zawodowe zadan w dziedzinie wykonywania ustaw o ochronie, bezpieczenstwie i higienie pracy oraz sprawowania inspekcji pracy (Dz. U. z 1954 r. Nr 52, poz. 260 i z 1960 r. Nr 20, poz. 119) zarzadza sie, co nastepuje:


I. Przepisy ogólne.

§ 1. Rozporzadzenie niniejsze dotyczy bezpieczenstwa i higieny pracy pracowników zatrudnionych:

1) w wytwórniach wlókien syntetycznych poliamidowych,

2) w zakladach i oddzialach wytwarzania kaprolaktamu, nie wchodzacych w sklad wytwórni wlókien syntetycznych poliamidowych,

zwanych dalej „wytwórniami”.

§ 2. Pomieszczenia, w których odbywa sie produkcja kaprolaktamu, polimeryzacja, krajanie, ekstrakcja, suszenie platków polimeru oraz przedzenie wlókna, powinny posiadac podlogi wykonane z materialu kwasoodpornego, nienasiakliwego, dajacego sie latwo zmywac. Podlogi powinny posiadac nachylenie w kierunku scieków. W pomieszczeniach powinny znajdowac sie kurki wodne i weze do splukiwania podlóg.

§ 3. Sciany pomieszczen okreslonych w § 2 powinny byc wylozone plytkami glazurowymi lub w inny sposób dostosowane do latwego zmywania.

§ 4. Pomieszczenia okreslone w § 2 powinny posiadac skutecznie dzialajace urzadzenia wentylacji ogólnej nawiewnej i wywiewnej.

§ 5. Pomieszczenia, w których istnieje niebezpieczenstwo poparzenia skóry pracowników fenolem lub lugiem, powinny posiadac natryski w miare moznosci z ciepla woda, umozliwiajace szybkie zmycie skóry zanieczyszczonej fenolem lub lugiem. Pracownikom nalezy zapewnic moznosc zmiany odziezy i bielizny zanieczyszczonej fenolem.

§ 6. 1. W wytwórni nalezy dokonywac okresowych analiz powietrza dla ustalenia zawartosci dwutlenku siarki, fenolu, benzenu, amoniaku i dautermu.

2. Terminy dokonywania analiz, miejsca i sposób pobierania próbek do analizy oraz metody jej wykonywania w przypadku braku metod okreslonych w PN (polskich normach) ustalaja komisje powolane przez zaklady pracy.

3. Jezeli analizy wykaza przekroczenie dopuszczalnych stezen, kierownictwo wytwórni ma obowiazek podjac niezwlocznie skuteczne kroki w celu usuniecia szkodliwego stanu.

§ 7. Kanaly i przewody sciekowe w wytwórni powinny byc wykonane z materialu odpornego na dzialanie substancji wystepujacych w procesie produkcyjnym.

§ 8. Przewody do przesylania cieczy i gazów powinny byc znakowane zgodnie z obowiazujacymi normami, a dla cieczy i gazów nie objetych normami wedlug oznaczen przyjetych w zakladzie.

§ 9. Nie wolno uzywac przewodów do przesylania innych cieczy lub gazów, niz to wynika z oznakowania przewodów.

§ 10. Fenolu krystalicznego nie wolno rozpuszczac przez podgrzewanie otwartym plomieniem.

§ 11. 1. Robotnicy majacy stycznosc z fenolem powinni pracowac w fartuchach ochronnych, gumowych rekawicach ochronnych i w gumowym obuwiu ochronnym, a w razie zagrozenia opryskania fenolem równiez w szczelnych okularach ochronnych i nakryciach glowy.

2. Jezeli praca okresowo zwiazana jest z wydzielaniem sie duzych ilosci par fenolu (stan awaryjny), robotnicy przy niej zatrudnieni powinni pracowac przy uzyciu sprzetu ochrony dróg oddechowych.

§ 12. Robotników majacych stycznosc z fenolem nalezy dokladnie pouczyc o niebezpieczenstwie zagrazajacym przy zatruciu lub oparzeniu fenolem oraz o sposobach bezpiecznej pracy z fenolem i udzielaniu pierwszej pomocy przy zatruciu lub oparzeniu fenolem.

§ 13. Palenie tytoniu wzbronione jest we wszystkich wydzialach wytwórni z wyjatkiem warsztatów mechanicznych i kotlowni.

§ 14. Przy oddzialach powinny byc urzadzone palarnie bezpieczne pod wzgledem pozarowym, zaopatrzone w naczynia z woda na niedopalki.

§ 15. Zakaz palenia tytoniu powinien byc podany do wiadomosci pracowników przez umieszczenie czytelnych napisów w odpowiednich miejscach wytwórni.


II. Transport i skladowanie surowców i pólproduktów.

§ 16. Jezeli cysterny z fenolem sa oprózniane w specjalnie do tego celu przeznaczonym pomieszczeniu (zajezdnia), to pomieszczenie to powinno posiadac:

1) sciany nietynkowane z cegly klinkerowej na zaprawie kwasoodpornej lub z betonu kwasoodpornego,

2) wjazdy do pomieszczen (zajezdni) zabezpieczone odpowiednimi drzwiami,

3) posadzki wykonane z materialu kwasoodpornego, nachylone w kierunku kanalu sciekowego,

4) urzadzenia centralnego ogrzewanie, oswietlenie sodowe, urzadzenia wentylacji naturalnej (np. kominki w dachu) oraz co najmniej jeden natrysk.

§ 17. Zajezdnia okreslona w § 16 moze byc równiez uzywana do oprózniania cystern zawierajacych inne substancje niz fenol, z tym ze niedozwolone jest wprowadzanie jednoczesne do jednego pomieszczenia zajezdni dwóch cystern, zawierajacych rózne zwiazki gwaltownie reagujace ze soba.

§ 18. Fenol powinien byc przechowywany w budynkach z materialu niepalnego, w pomieszczeniach dobrze wentylowanych. Instalacja elektryczna w tych pomieszczeniach powinna odpowiadac wymaganiom okreslonym dla pomieszczen niebezpiecznych pod wzgledem pozarowym.

§ 19. Sklady fenolu powinny byc zaopatrzone w odpowiednia ilosc gasnic z cieklym dwutlenkiem wegla.

§ 20. Fenol powinien byc przechowywany w szczelnych opakowaniach handlowych lub w szczelnych zbiornikach metalowych. Na opakowaniach tych i zbiornikach powinny znajdowac sie napisy: „Fenol” oraz „Ostroznie, material trujacy i parzacy”.

§ 21. Transport wewnatrzzakladowy fenolu lub jego roztworów powinien odbywac sie przy pomocy szczelnych przewodów rurowych lub przy uzyciu srodków transportu mechanicznego w szczelnych nietlukacych sie naczyniach.

§ 22. Sklady dwutlenku siarki powinny byc oddalone od innych budynków co najmniej o 100 m.

§ 23. Sklady dwutlenku siarki w zamknietych pomieszczeniach powinny posiadac skutecznie dzialajace urzadzenia wentylacji mechanicznej oraz zapasowe wyjscia awaryjne.

§ 24. Na zewnatrz skladu dwutlenku siarki nalezy umiescic w latwo dostepnych miejscach sprzet ochrony osobistej dróg oddechowych.

§ 25. Pracownik wchodzacy do skladu dwutlenku siarki powinien byc obserwowany z zewnatrz przez drugiego pracownika. Pracownicy znajdujacy sie wewnatrz skladu dwutlenku siarki oraz pracownik obserwujacy ich z zewnatrz powinni byc zaopatrzeni w sprawnie dzialajacy sprzet ochrony osobistej dróg oddechowych.

§ 26. Zawory przy zbiornikach dwutlenku siarki powinny byc wykonane z materialu nie ulegajacego korozji.

§ 27. Skladu cykloheksanolu i cykloheksanonu powinny sie miescic w pomieszczeniach ogniotrwalych, dobrze przewietrzanych, a znajdujace sie w nich zbiorniki i przewody powinny byc szczelne.

§ 28. Sklady produktów ubocznych (cykloheksen i cykloheksan) nalezy lokalizowac w szczelnych oddzielnych pomieszczeniach.


III. Wytwarzanie kaprolaktamu.

§ 29. Pomieszczenia, w których produkuje sie kaprolaktam, powinny posiadac bezposrednie wyjscia na zewnatrz lub na ognioodporne klatki schodowe.

§ 30. Uwodornianie fenolu powinno odbywac sie w wolno stojacych budynkach parterowych w wydzielonych pomieszczeniach. Dla budynków tych ustanawia sie strefe ochronna o szerokosci co najmniej 30 m.

§ 31. Wyjscie z pomieszczen autoklawów powinno prowadzic bezposrednio na otwarta przestrzen.

§ 32. Stropy lub sciany pomieszczen, w których odbywa sie uwodornianie fenolu, powinny posiadac konstrukcje przewidziana dla pomieszczen niebezpiecznych pod wzgledem wybuchowym.

§ 33. Instalacja elektryczna w pomieszczeniach, w których odbywa sie uwodornianie fenolu, powinna odpowiadac wymaganiom okreslonym dla pomieszczen niebezpiecznych pod wzgledem wybuchowym.

§ 34. Pomieszczenia, w których odbywa sie uwodornianie fenolu, powinny posiadac wodne urzadzenia do ogrzewania, przy czym temperatura grzejników nie powinna przekraczac 100°C.

§ 35. 1. Przewody doprowadzajace wodór i fenol oraz ich zlacza i zawory powinny byc calkowicie szczelne.

2. Szczelnosc i stan izolacji aparatury powinny byc kontrolowane przez kierownika oddzialu.

§ 36. Aparatura do uwodorniania fenolu powinna byc zhermetyzowana oraz wyposazona w zawory bezpieczenstwa i przyrzady do pomiaru temperatury i cisnienia, a takze w analizatory do oznaczania czystosci wodoru.

§ 37. Wprowadzanie surowców do autoklawów powinno byc zmechanizowane.

§ 38. Autoklawy do uwodorniania fenolu powinny byc poddawane okresowym badaniom na wytrzymalosc.

§ 39. Na zbiorniku mierniczym do fenolu powinien znajdowac sie wyrazny napis „Fenol - material trujacy i parzacy”.

§ 40. 1. Odwodornianie cykloheksanolu powinno sie odbywac w wolno stojacych budynkach parterowych w wydzielonych pomieszczeniach.

2. Stropu lub sciany pomieszczen, w których odbywa sie odwodornianie cykloheksanolu, powinny posiadac konstrukcje przewidziana dla pomieszczen niebezpiecznych pod wzgledem wybuchowym.

§ 41. Pomieszczenia, w których prowadzone sa prace z cykloheksanolem, cykloheksanonem i oksymem cykloheksanonu powinny byc wykonane z materialów ognioodpornych.

§ 42. Instalacja elektryczna w pomieszczeniach, o których mowa w § 40, powinna odpowiadac wymaganiom okreslonym dla pomieszczen niebezpiecznych pod wzgledem wybuchowym.

§ 43. Transport pólproduktów i surowców we wszystkich posrednich stadiach procesów powinien byc zmechanizowany.

§ 44. Reaktory, z których wydzielaja sie substancje szkodliwe dla zdrowia, powinny posiadac urzadzenia miejscowej wentylacji wywiewnej, mechanicznej lub naturalnej.

§ 45. Robotnicy zatrudnieni przy procesie przegrupowania oksymu cykloheksanonu na kaprolaktam oraz przy zobojetnianiu kwasu siarkowego powinni byc zaopatrzeni w ochronna odziez kwasoodporna, gumowe rekawice i buty oraz szczelne okulary.

§ 46. Regeneracja wodoru z odwodorniania cykloheksanolu powinna sie odbywac w pomieszczeniu i aparaturze odpowiadajacych warunkom przewidzianym w §§ 31 - 36.

§ 47. Doprowadzanie azotynu do reaktorów powinno byc zmechanizowane.

§ 48. Ilosc wprowadzanego do reaktora dwutlenku siarki powinna byc rejestrowana oraz powinna byc automatycznie oznaczana kwasowosc srodowiska reakcji (pH).

§ 49. Reaktory do otrzymywania hydroksyloaminy powinny byc zamkniete i posiadac urzadzenia mechanicznej wentylacji wywiewnej miejscowej.

§ 50. Pomieszczenie, w którym otrzymuje sie kontakty do reakcji uwodorniania i odwodorniania, powinno posiadac skutecznie dzialajace urzadzenia wentylacji ogólnej mechanicznej lub naturalnej oraz urzadzenia miejscowej wentylacji wywiewnej mechanicznej nad piecem do otrzymywania stopów oraz nad wanna do lugowania.

§ 51. Pomieszczenie chlodni amoniakalnej powinno byc zaopatrzone w skutecznie dzialajace urzadzenia wentylacji mechanicznej, a aparatura powinna byc szczelna i utrzymana w stanie pelnej sprawnosci technicznej. Chlodnia powinna posiadac wyjscie awaryjne.

§ 52. Zaloga chlodni powinna byc zaopatrzona w maski gazowe z odpowiednimi pochlaniaczami na wypadek awarii.


IV. Polimeryzacja i przedzenie wlókna.

§ 53. Transport kwasu siarkowego swiezego i zuzytego powinien byc zmechanizowany.

§ 54. Reaktory do polimeryzacji powinny posiadac izolacje cieplna.

§ 55. Pomieszczenia zasobników oraz pomieszczenia kociolków przedzacych powinny posiadac skutecznie dzialajace urzadzenia wentylacji mechanicznej wywiewnej i nawiewnej.

§ 56. 1. Piece do wypalania filier powinny znajdowac sie w oddzielnym pomieszczeniu.

2. Nad piecami powinno znajdowac sie urzadzenie miejscowej wentylacji mechanicznej wywiewnej.

3. Piece powinny posiadac skuteczna izolacje cieplna.

§ 57. 1. Kotlownia dautermu powinna znajdowac sie w oddzielnym pomieszczeniu.

2. Pomieszczenie kotlowni dautermu powinno posiadac skutecznie dzialajace urzadzenia wentylacji mechanicznej nawiewnej i wywiewnej.

3. W miejscu latwo dostepnym w poblizu drzwi wejsciowych do kotlowni dautermu powinny znajdowac sie maski gazowe na wypadek awarii.

4. Z kotlowni dautermu przynajmniej jedne drzwi powinny prowadzic bezposrednio na zewnatrz budynku.

5. Posadzka w kotlowni dautermu powinna byc wykonana z materialu dielektrycznego lub pokryta chodnikiem dielektrycznym.

§ 58. Kotly oraz wszystkie przewody do dautermu powinny byc stale utrzymywane w stanie calkowitej szczelnosci.

§ 59. Wymiany grzalek w piecach kontaktowych wolno dokonywac po ostudzeniu pieca.

§ 60. Transport dautermu z beczek do zbiornika powinien byc zmechanizowany.


V. Obróbka wlókiennicza.

§ 61. W pomieszczeniach obróbki mechanicznej wlókna, oswietlanych wylacznie swiatlem sztucznym i pozbawionych zródel swiatla naturalnego, powinny znajdowac sie zródla oswietlenia awaryjnego.

§ 62. Kotlownia awiwazu powinna posiadac urzadzenia wentylacji ogólnej wywiewnej i nawiewnej.

§ 63. Instalacja elektryczna w kotlowni awiwazu oraz w pomieszczeniu, w którym odbywa sie awiwaz, powinna odpowiadac wymaganiom okreslonym dla pomieszczen wilgotnych.

§ 64. Podawanie szpul z przedza do plukania oraz do suszarni powinno byc zmechanizowane.

§ 65. Prace w suszarni powinny byc zmechanizowane i prowadzone w sposób wykluczajacy wchodzenie pracowników do srodka suszarni.


VI. Urzadzenia higieniczno-sanitarne.

§ 66. 1. Dla pracowników oddzialów chemicznych wytwórni powinny byc urzadzone:

1) szatnie-rozbieralnie na odziez domowa,

2) szatnie-rozbieralnie na odziez robocza i ochronna,

3) pomieszczenia umywalni i natrysków.

2. Pomieszczenia natrysków powinny byc tak usytuowane, by zachodzila koniecznosc przejscia przez nie po zdjeciu odziezy ochronnej przed wejsciem do szatni z odzieza domowa.


VII. Opieka lekarska.

§ 67. 1. Do pracy w wytwórni wolno przyjmowac pracowników jedynie na podstawie zezwolenia lekarza.

2. Pracownicy zatrudnieni w oddzialach chemicznych wytwórni podlegaja okresowym badaniom lekarskim, nie rzadziej niz raz na 6 miesiecy.

3. Pracownicy wytwórni, u których stwierdzono objawy choroby zawodowej, powinni byc przesunieci na stale lub okresowo do innych prac nie narazajacych na te chorobe.


VIII. Przepisy przejsciowe i koncowe.

§ 68. W wytwórniach istniejacych w dniu wejscia w zycie niniejszego rozporzadzenia dopuszcza sie prowadzenie procesu uwodorniania fenolu na najwyzszej kondygnacji budynków innych niz okreslone w § 30.

§ 69. W wytwórniach istniejacych w dniu wejscia w zycie niniejszego rozporzadzenia dopuszcza sie prowadzenie procesu odwodorniania cykloheksanolu w innych niz okreslone w § 40 ust. 1 budynkach.

§ 70. Przepisy niniejszego rozporzadzenia powinny byc podane do wiadomosci pracowników przez wywieszenie w pomieszczeniach pracy w miejscu widocznym tekstu rozporzadzenia lub odpowiednich wyciagów z niego i utrzymywanie ich stale w stanie czytelnym.

§ 71. Kierownictwa wytwórni opracuja na podstawie niniejszego rozporzadzenia szczególowe instrukcje dla poszczególnych stanowisk pracy i dorecza je pracownikom za pokwitowaniem.

§ 72. Rozporzadzenie wchodzi w zycie z dniem ogloszenia, z tym ze przepisy §§ 2, 3, 16, 18, 27, 28, 29, 32, 41, 46 i 66 w stosunku do istniejacych zakladów pracy wchodza w zycie po uplywie 2 lat, a § 22 po uplywie 5 lat od dnia wejscia w zycie rozporzadzenia.